გამარჯობა

ეს არის წიგნის მაღაზია “ლატერნას” ბლოგი. აქ თქვენ გაეცნობით ლიტერატურასთან დაკავშირებულ სიახლეებს: მწერლებზე, გამომცემლობებზე, წიგნებზე… მოკლედ, ყველაფერს იმ ჯადოსნურ სამყაროზე, რასაც წიგნების სამფლობელო ჰქვია.

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ჩვენს ბლოგზე!

Advertisements
Posted in ზოგადი | Tagged , , | დატოვე კომენტარი

საინტერესო ფაქტები წიგნების სამყაროდან

  1. ყველაზე ადრეული ლიტერატურული ნამუშევარი
    watertemple-300x225დღეისათვის ცნობილი პირველი ეთიკურ-ფილოსოფიური ხასიათის ეპოსი მსოფლიო მწერლობაში და ასევე, პირველი ლიტერატურული ნაწარმოებიც, არის „გილგამეშის ეპოსი“ იგივე „გილგამეშიანი“ (ასურულ-ბაბილონური (აქადური) ლიტერატურის ძეგლი). იმის გამო, რომ იმ დროისათვის ქაღალდი არ არსებობდა, მთელი ამბავი მოთხრობილია 12 ფირფიტაზე.  დღესდღეობით ეპოსი ნათარგმნია თითქმის ყველა ევროპულ და ზოგიერთ აღმოსავლურ ენაზე. ქართულად არსებობს სამი დამოუკიდებელი თარგმანი.
  2. პირველი რომანი
    Genji_emaki_01003_002მსოფლიო ლიტერატურის ისტორიაში პირველ რომანად ითვლება „გენძი მონოგატარი“ (მოთხრობა უფლისწულ გენძის შესახებ). ეს არის  X საუკუნის დასასრულისა და XI საუკუნის დასაწყისის იაპონური რომანი, ასევე მიიჩნევა პირველ  ფილოსოფიურ რომანად. მის ავტორად მიჩნეულია სეფექალი მურასაკი შიკიბუ. თავდაპირველ გამოცემაში თითქმის არც ერთ პერსონაჟს არ ქონია სახელი, იაპონიის სამართლებლივი ეტიკეტის გამო, მოხსენიებულნი იყვნენ შესაბამისი ტიტულებით და საპატიო წოდებებით.
  3. პირველი გამოცემა
    Gutenberg_bible_Old_Testament_Epistle_of_St_Jeromeპირველი წიგნი, რომელიც გამოქვეყნდა იყო გუტენბერგის ბიბლია (აგრეთვე, ცნობილი როგორც 42-სტრიქონიანი ბიბლია, და მაზარინის ბიბლია) –  ნაბეჭდი ბიბლიის ლათინური თარგმანი, რომელიც იოჰან გუტენბერგმა დაბეჭდა მაინცში, გერმანიაში. ეს ბიბლია ყველაზე განთქმული ინკუნაბულაა და მისი შექმნით დაიყო წიგნების მასიური წარმოების ახალი ერა დასავლეთში. წიგნი დაიბეჭდა ე.წ. ტექსტურასა და შვაბახერზე. ყველაზე სრულად მოღწეულ ასლში 1282 გვერდია; ამ წიგნის ასლების უმრავლესობა ორ ტომად გამოიცა. ისტორიკოსთა მტკიცებით ბიბლიის სულ 180 ასლი დაიბეჭდა, 45 მათგანი პერგამენტზე, ხოლო 135 კი – ქაღალდზე. ეს რიცხვი წარმოუდგენელი იყო იმ პერიოდის საზოგადოებისთვის, სადაც ხელნაწერი ნამუშევრების ასლების შექმნა უდიდეს შრომატევად სამუშაოდ ითვლებოდა.
  4. ყველაზე დიდი წიგნი
    2010 წელს, ფრანკფურტში გამართულ წიგნის საერთაშორისო ბაზრობაზე შეკრებილ საზოგადოებას მსოფლიოში ყველაზე დიდი წიგნი,  სათაურით “დედამიწა” წარუდგინეს.  წიგნის ზომა 1,83 – 2,74 მეტრია. წიგნის  კერძო გამომცემლის, ავსტრიელი გორდონ ჩირსის განცხადებით, გამომცემლობა სერიის31 ტომის გამოცემას აპირებს.  როგორც ჩანს, გამომცემლობას გიგანტური ზომის წიგნების გამოშვება ტრადიციად აქვს: იმავე გამომცემლის მიერ გამოცემული ერთ-ერთი წიგნი წონით 35 კილოგრამს იწონიდა და მასში 500 გვერდი იყო.
  5. ყველაზე დიდი ხელნაწერი
    d3f329e7c8d4ფაქტობრივად ყველაზე დიდი ხელნაწერი წიგნი, რომელიც შემორჩა შუა საუკუნეებიდან… წიგნის ისტორია მართლაც ძალიან საინტერესოა, მას ასევე  მოიხსენიებენ როგორც სატანის ბიბლიას, მაგრამ სინამდვილეში სატანური არაფერი არაა ამ წიგნში იმ მითის გარდა, რომლის მიხედვითაც ეს წიგნი შეიქმნა. მითი მოგვითხრობს რომ მეცამეტე საუკუნის ბენედიქტელმა ბერმა, რომელსაც სიკვდილი ჰქონდა მისჯილი, ეპისკოპოსს სთხოვა ეპატიებინა, სამაგიეროდ კი ის შექმნიდა წიგნს, რომელიც პატივს და დიდებას მოუტანდა მონასტერს. ბერს წინამძღვარმა ერთი ღამე მისცა ამისთვის. ბერმა თავისი სული ეშმაკს მიჰყიდა სხეულის გადარჩენისთვის… ეშმაკის დახმარებით მან შექმნა Codex Gigas და ეშმაკს სათანადო ადგილი მიუჩინა ამ წიგნში, გამოსახა რა იგი მთელ გვერდზე (ნომრით 290) მთელი თავისი სიდიადით. წიგნი მართლაც რომ გრანდიოზულია. მისი ზომებია: 92 სმ სიგრძე, 50 სმ სიგანე და 22 სმ სისქე. წონით 75 (სამოცდათხუთმეტი) კილოგრამია და დაწერილია ვირის 190 ტყავზე.
Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

“განპყრობილები”

„- ის არსებობს, თქვა შევეკმა და ხელები გაშალა, – ის ნამდვილია. შემიძლია, გაუგებრობა ვუწოდო მას, მაგრამ თავს ვერ მოვიკატუნებ, რომ არ არსებობს, ან ოდესმე შეწყვეტს არსებობას. ტანჯვა ის პირობაა, რომელსაც თანხმდები, თუ გინდა რომ იცოცხლო. და როცა კარზე მოგიკაკუნებს, მაშინვე იცნობ; მაშინვე აღიარებ მის არსებობას. რა თქმა უნდა, როგორც სოციალური ორგანიზმი, ავადმყოფობებს ვკურნავთ, შიმშილსა და უსამართლობას ვებრძვით, ეს ასეც უნდა იყოს. მაგრამ არ მოიძებნება საზოგადოება,  რომელსაც ყოფის ბუნების შეცვლა შეუძლია.. ტანჯვას ვერ გავექცევით. ტკივილის ცალკეულ გამოხატულებებს გავაყუჩებთ, მაგრამ მთავარ ტკივილს – ვერა. საზოგადოებას მხოლოდ სოციალური ტანჯვის დაამება შეუძლია. დანარჩენს ვერ ეხება. ფესვებს ვერ ძირკვავს, რეალობას ვერ ცვლის. აქ მყოფთაგან ყველა ვიწვნევთ ტანჯვას. ორმოცდაათი წელი თუ ვიცხოვრებთ, ორმოცდაათი წლის ნაცნობობა დაგვაკავშირებს ტკივილთან. და მერე მოვკვდებით. ამ პირობით დავიბადეთ. მე სიცოცხლის მეშინია! რაღაც მომენტებში მე… მე ძალიან შეშინებული ვარ. ბედნიერება კი ისეთი უმწეოა ხოლმე. და მაინც, ვერ ვიშორებთ იმის განცდას, რომ ეს ყველაფერი გაუგრება შეიძლება იყოს – ბედნიერების დევნა, ტკივილის შიში… მისი შიშის ნაცვლად, მისგან გაქცევის ნაცვლად, მასში გავლა, მისი გადალახვა რომ შეგვეძლოს… მის იქით რაღაც არის. ტანჯვას მე განიცდის, და ხომ არსებობს ადგილი, სადაც მე არსებობას წყვეტს. არ ვიცი როგორ ვთქვა. მაგრამ მჯერა, რომ არსი…  ჭეშმარიტება, რომელსაც მხოლოდ ტანჯავში ამოვიცნობ და არა – კმაყოფასა და ბედნიერებაში… რომ ტკივილის არსი ტკივილი არაა. თუკი მასში გაივლი. თუკი ბოლომდე გაუძლებ.

– ჩვენი ცხოვრების არსი სიყვარულია, სოლიდარობაა, – თქვა მაღალმა, კეთილთვალებიანმა გოგომ, – სიყვარულია ადამიანური ცხოვრების ჭეშმარიტი განმაპირობებელი.

ბედაპმა თავი გაიქნია.

– არა, შევი მართალია. სიყვარული მხოლოდ ერთ-ერთი გზაა და ის შეიძლება შეცდეს, სხვაგან წაგიყვანოს. ტკივილი არასოდეს ცდება. და ამიტომაც, როცა მოდის, მასზე უარის თქმა არ შეგვიძლია!  ჩვენ ყველანი დავიტანჯებით. გვინდა ეს, თუ არა.

ახლა უკვე მოკლეთმიანმა გოგომ გაიქნია მონდომებით თავი.

– მაგრამ არა მასე! მხოლოდ ასიდან ერთი, ათასიდან ერთი ახერხებს გავლას. დანარჩენები თავებს ვიტყუებთ, რომ ბედნიერები ვართ. და თუ არ ვიტყუებთ, უბრალოდ, გულგრილნი ვხდებით. ჩვენ კი ვიტანჯებით, მაგრამ არასაკმარისად. და ამიტომ ამაოა ჩვენი ტანჯვა.

– და, აბა, რა უნდა ვქნათ? – თქვა ტირინმა, – ყოველდღე თითო საათით ჩაქუჩი ვირტყათ თავში, რომ საკმარისად დავიტანჯოთ?

– ტკივილს კულტად ნუ აქცევთ, – თქვა სხვამ, – ოდოისტური მიზანი დადებითია და არა – უარყოფითი. ტანჯვა უფუნქციოა, თუ არ ჩავთვლით ფიზიკურ ტკივილს, რომელიც საფრთხეზე მიგვანიშნებს. ფსიქოლოგიურ და სოციალურ დონეზე ის მხოლოდ ზიანის მომტანია.

– რა ამოძრავებდა ოდოს, თუ არა გამორჩეული მგრძნობელობა ტანჯვისადმი – იქნებოდა ის საკუთარი, თუ სხვისი?! – შეეპასუხა ბედაპი.

– მაგრამ ორმხრივი დახმარების მთლიანი პრინციპი ხომ ტანჯვის აღკვეთაზე დგას!

შევეკი მაგიდაზე იჯდა, გრძელ ფეხებს აქნევდა და სახეზე ოდნავი დაძაბულობა ეტყობოდა.

– ვინმე სიკვდილს შესწრებულხართ? – ჰკითხა შეკრებილებს. აღმოჩნდა, რომ უმრავლესობას საერთო საცხოვრებელში მოხალისედ მუშაობისას ენახა მომაკვდავი ადამიანი. მკვდრის დასაფლავებაში მონაწილეობა კი ერთის გარდა ყველას მიეღო, – სამხრეთ-აღმოსავლეთში ერთი კაცი იყო, მსგავსი რამ მაშინ პირველად ვნახე. საჰაერო მანქანის ძრავას რაღაც წუნი ჰქონდა, აფრენისას ძირს დაენარცხა და ცეცხლი წაეკიდა. იქიდან რომ გადმოათრიეს, მთლიანად დამწვარი იყო. დაახლოებით ორ საათს იცოცხლა. მისი გადარჩენა შეუძლებელი იყო. ამდენი ხნით მის სიცოცხლეს არანაირი აზრი არ ჰქონდა, იმ ორ საათს ვერაფრით გაამართლებდი. ველოდებოდით, სანაპიროდან გამაყუჩებლებს როდის გადმოაფრენდნენ. მის გვერდით დავრჩი, მე და კიდევ ორი გოგო. თვითმფრინავიც ჩვენ გადმოვტვირთეთ. ექიმი არ ჩამოჰყოლია. მისთვის ვერაფერს იზამდი, უბრალოდ იქ უნდა დარჩენილიყავი, გვერდით ყოფილიყავი. შოკირებული იყო, მაგრამ ცნობიერება ბოლომდე არ ჰქონდა დაკარგული. საშნლად სტკიოდა, განსაკუთრებით ხელები. მგონი, ვერ ხვდებოდა, დანარჩენი სხეული თითქმის დანახშირებული რომ ჰქონდა, ძირითადად მხოლოდ ხელებში გრძნობდა ტკივილს. დასამშვიდებლად ვერ შეეხებოდი, ხელის მოკიდებისას კანი და ხორცი ეფლითებოდა და კიოდა. მისთვის ვერაფერს გააკეთებდი. არ არსებობდა საშუალება, რომლითაც დაეხმარებოდი. შეიძლება, იცოდა, რომ იქ ვიყავით, არ ვიცი. მისთვის ეს ბევრს ვერაფერს ცვლიდა. მისთვის ვერაფერს გააკეთებდი. მერე მივხვდი… როგორ გითხრათ… მივხვდი, რომ ვერავისთვის ვერაფერს იზამ. ერთმანეთს ვერ ვიხსნით. ვერც ჩვენ თავებს ვიხსნით.

– მაშინ რაღა დაგვრჩენია? განმარტოება და სასოწარკვეთა! შენ ძმობის მნიშვნელობას უარყოფ, შევეკ! – წამოიყვირა მაღალმა გოგომ.

– არა… არა, ასე არაა. მე მინდა, უბრალოდ, აგიხსნათ, ძმობას როგორ აღვიქვამ. ის… ის საზიარო ტკივილით იწყება.

– და რითი სრულდება?

– არ ვიცი. ჯერ არ ვიცი…“


განპყ

ჰაინის ციკლის რომანი – „განპყრობილები“ – ნებულას, ჰიუგოსა და ლოკუსის ჯილდოთა მფლობელია და ამერიკის შეერთებულ შტატებში მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ ხელმეორედ აღორძინებული უტოპიის ჟანრის განმსაზღვრელ ტექსტად მიიჩნევა.


ანარრესის მკვიდრი, ფიზიკოსი შევეკი წინაპართა მშობელ პლანეტაზე, ურრასზე, მიემგზავრება, რათა 170 წლის წინ გაწყვეტილი კავშირი აღადგინოს. ამისათვის უნდა ჩამოანგრიოს ის კედლები, რომლებიც ორივე პლანეტაზე მცხოვრებმა ადამიანებმა თავიანთ ტვინებში სიახლისა და უცხოს შიშის კარნახით ააგეს, მერე კი საკუთარი ხელით ნაშენი ციხის პატიმრებად იქცნენ.

მართალია, რომანში მოქმედება მომავალში მიმდინარეობს, მაგრამ მასში ნათლად იკვეთება მე-20 საუკუნის პოლიტიკური რეალობა და ზოგადსაკაცობრიო ფილოსოფიურ-მორალური დილემები. ურსულა ლე გუინი შეუვალი გულახდილობით გვიხატავს კაპიტალიზმისა და ანარქო-კომუნიზმის დადებით და უარყოფით მხარეებს. ის ამა თუ იმ პოლიტიკურ-ეკონომიკური სისტემით გამოწვეულ სიმახინჯეთა თავიდან აცილებისა და კაცობრიობის ევოლუციის გზად მუდმივ რევოლუციას სახავს.

Posted in ნაწყვეტები წიგნებიდან | Tagged , , , | დატოვე კომენტარი

13 წიგნი, რომელიც მთავრობამ აკრძალა

ჩვენს სამყაროში ძალიან ბევრი მნიშვნელოვანი წიგნია, მაგრამ ყველა მათგანი არ მიიჩნევა „კარგ“ წიგნად. ზოგიერთი კვლავ აკრძალულია, ზოგიერთი კი გარკვეული დროით ჩანდა მკითხველთა თვალსაწიერზე. მაგრამ არ ინერვიულოთ, ჩვენ მოგცემთ საშუალებას გაეცნოთ ზოგიერთ მათგანს.

გთავაზობთ მთავრობის მიერ აკრძალულ 13 წიგნს:

  1. დასავლეთის ფრონტი უცვლელია“ (Im Westen Nichts Neues ) – ერიხ მარია რემარკი – აკრძალული ნაცისტური გერმანიის მიერRemarque_Im_Westen_nichts_Neues_1929

ე. წ. „დაკარგული თაობის“ ერთ-ერთი საუკეთესო წარმომადგენლის, გერმანელი მწერლის, ერიხ მარია რემარკის (ნამდვილი სახელი – ერიხ პაულ რემარკი) რომანი, რომლის წერასაც 1927 წ.-ს შეუდგა. ნაწარმოები ჯერ ბერლინურ გაზეთ Vossische Zeitung-ში იბეჭდებოდა, გამომცემლობას არ ქონდა იმედი, რომ 1928 წელს, პირველი მსოფლიო ომის დასრულებიდან 10 წლის თავზე, თემა მკითხველის ინტერესს გამოიწვევდა. ამიტომ ავტორთან ხელშეკრულებაში ჩაიდო მუხლი, რომლის მიხედვითაც, რომანის წარუმატებლობის შემთხვევაში, რემარკს პუბლიკაციის ხარჯები გაზეთში ჟურნალისტური მუშაობით უნდა აენაზღაურებინა. შედეგმა ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა. გაზეთის ტირაჟი რამდენჯერმე გაიზარდა უმოკლეს დროში. 1929 წელს კი წიგნად გამოვიდა და იქცა გერმანიის ისტორიაში ყველაზე უფრო გაყიდვად წიგნად. რამდენიმე თვეში გაიყიდა ნახევარ მილიონზე მეტი, ხოლო წელიწადნახევარში ორმილიონნახევარი ტირაჟით. იმავე წელსვე ითარგმნა მსოფლიოს 26 ენაზე.

ერთი წლის მერე ამერიკელი რეჟისორის მიერ გადაღებული ამავე სახელწოდების ეკრანიზაცია დაჯილდოვდა ოსკარით (შემდგომში რომანის მიხედვით კიდევ რამდენჯერმე გადაიღეს ფილმი). 1931 წელს წარდგენილი იყო ნობელის პრემიაზე. გერმანელი საზოგადოების ნაწილს მიაჩნდა, რომ რომანი საუკეთესოდ აღწერდა პირველ მსოფლიო ომს, ზოგი კი ამ წიგნის დაწერას გერმანიის ღალატად რაცხდა. მწერალს მტრები გაუჩნდა, პრესაში მისი თითქოსდა ებრაული წარმოშობის შესახებ ჭორები ქვეყნდებოდა.

1932 წელს იძულებული გახდა, სამშობლო დაეტოვებინა და საცხოვრებლად შვეიცარიაში გადავიდა. მომდევნო წელს, როდესაც ხელისუფლების სათავეში ნაციონალ-სოციალისტები მოვიდნენ, რემარკის ნაწარმოებები საჯაროდ დაწვეს და აკრძალეს.

2. „ანარქისტის კულინარიული წიგნი“ (The Anarchist Cookbook) – უილიამ პაუელი – აკრძალულია ავსტრალიის მიერ

41ObDdoCMtL._SX218_BO1,204,203,200_QL40_

სახელმძღვანელო, რომელშიც აღწერილია თუ როგორ დავამზადოთ სახლის პირობებში სხვადასხვა ასაფეთქებელი მოწყობილობები, ცეცხლსასროლი იარაღები, შხამები და ა.შ.

1960-იანებში დაწერილი და 1971 წელს გამოსული წიგნი, რომელშიც ავტორმა უილიამ პაუელმა გამოხატა პროტესტი ამერიკის მიერ ვიეტნამში წამოწყებული ომის გამო. სახელწოდების მიუხედავად წიგნი არ არის კავშირში ანარქისტულად მოძრაობასთან. თავდაპირველად წიგნი შეიცავდა შემდეგ განყოფილებებს: ასაფეთქებლის დამზადება, ელექტრონიკა, ნარკოტიკული საშუალებები, ხელჩართულ ბრძოლაში გამოსაყენებელი ილეთები. წიგნმა თანდათანობით საკულტო სტატუსიც შეიძინა და განსაკუთრებით პოპულარული გახდა რადიკალურად განწყობილ ახალგაზრდებში.

2014 წლის 21 აპრილს „ანარქისტის კულინარიული წიგნი“ მოხვდა „ექსტრემისტული მატერიალების ფედერალურ სიაში“.

3. „ცხოველების ფერმა“ (Animal Farm) – ჯორჯ ორუელი – აკრძალული სამხრეთ კორეის მიერ

51fMV-qGGPL._SX301_BO1,204,203,200_

სატირული ალეგორია საბჭოთა ტოტალიტარიზმზე. გამოიცა 1945 წელს. წიგნის მთავარი მოვლენები დაფუძნებულია სტალინის ეპოქის ამბებზე. ორუელი, რომელიც თავად იყო დემოკრატიული სოციალისტი და დამოუკიდებელი ლეიბორისტული პარტიის წევრი, აკრიტიკებდა სტალინსა და მის რეჟიმს და უნდობლობით იყო განწყობილი სტალინიზმის მიმართ, გამოიარა რა სამოქალაქო ომი ესპანეთში.

ორუელის ნაწარმოებში საუბარია ცხოველებზე, რომლებმაც აჯანყება მოაწყვეს და ფერმიდან განდევნეს ადამიანები. მათ გადაწყვიტეს, საკუთარი მმართველობის სისტემა შექმნან და თავად მართონ ფერმა, მაგრამ, ამავე დროს, არანაირად არ დაემსგავსონ ადამიანებს. საერთო გადაწყვეტილებით, აკრძალული იყო ტანსაცმლის ჩაცმა, ადამიანივით საწოლზე წოლა, ფულის გამოყენება და სხვა ჩვევები, რომლებიც მხოლოდ ადამიანს ახასიათებს. მიუხედავად ამისა, დროთა განმავლობაში, ფერმა, განვითარებასთან ერთად, „ეცემოდა ადამიანის დონემდე“ და საბოლოოდ მისი ერთპიროვნულ მმართველს, ღორს სახელად „ნაპოლეონი“, უკვე ვერავინ არჩევდა ნამდვილი ადამიანებისგან.

ნაწარმოების მთავარი პერსონაჟები ცხოველები არიან. ცხოველები და მოვლენები გაიგივებულია საბჭოთა კავშირში მიმდინარე ამბებთან. მაგალითად, ღორი ნაპოლეონი გაიგივებულია სტალინთან, რაზეც ორუელი პირდაპირ უთითებს 1945 წლის 17 მარტის წერილში გამომცემელთან.

ნაპოლეონი ცხოველების ფერმის ლიდერია აჯანყების შემდეგ. მისი პერსონაჟი დაფუძნებულია იოსებ სტალინის პიროვნებაზე. მას ჰყავს საიდუმლო პოლიცია, ძაღლების სახით, რომლებიც მას იცავენ. ნაპოლეონი დიქტატორად იქცევა და ცხოველების საზოგადოების თავდაპირველ კონცეფციას ცვლის. ცხენები ნაწარმოებში სიმბოლურად სამ სოციალურ კლასს განასახიერებენ. ქათმები, რომლებიც უკმაყოფილონი არიან იმით, რომ მათი ყველა კვერცხი უნდა გაიყიდოს, ალეგორიულად კულაკებსა და გლეხებს წარმოადგენენ, რომლებსაც საბჭოთა კავშირში პირადი საკუთრება ჩამოართვეს. გაუნათლებელი და დაბრიყვებული დაბალი ფენის სახით ნაწარმოებში გამოყვანილნი არიან ცხვრები, ხოლო კატები კი კრიმინალური სამყაროსა და რუსული მაფიის წარმომადგენლები არიან.

ცხოველების გარდა ნაწარმოებში სხვა სიმბოლოებიცაა, რომლებიც ალეგორიულად საბჭოთა კავშირს უკავშირდება. მაგალითად ასეთია ცხოველთა დროშა, რომელზეც გამოსახულია გადაჯვარედინებული რქა და ჩლიქი — საბჭოთა სიმბოლოების, ნამგალისა და უროს მსგავსად.

4. „აპოკალიფსური კულტურა“ („Apocalypse Culture“) – ადამ პარფრეი – აკრძალული რუსეთის მიერ

apocculture

„ორი ათასი წელი გავიდა ქრისტეს სიკვდილის შემდეგ და სამყარო სიბნელეს მოუცავს. ნაჰილისტი წინასწარმეტყველები, კვლავ დაბადებული პორნოგრაფები, ტრანსცენდენტული შიზოფრენიები და უბრალო, ჩვეულებრივი ხალხი არიან გაერთიანებულნი თავიანთი რწმენით გარდაუვალი გლობალური კატასტროფის დროს. რა ძალები იმალება ამ მასობრივი დელირიუმის უკან?“ – „აპოკალიფსური კულტურა“ არის გასაოცარი, შთამნთქმელი და ამომწურავი ტური დღევანდელი ფსიქოზური ტვინის გარშემო. პირველად გამოიცა 1987 წელს და მაშინვე შეეხო ნერვებს. სხვადასხვაგვარი მკაცრი კრიტიკა და წოდებული როგორც „ეპოქალური“, „ათწლეულის ყველაზე მნიშვნელოვანი წიგნი“, „აპოკალიფსურ კულტურას“ ქონდა ჩმოყალიბებული თუ რას გრძნობს შინაგანად უმეტესობა – შიშით შთაგონებული ირაციონალიზმი და რწმენა, შეურიგებელი ძალების წინააღმდეგობა, და არასასურველი რასის დასასრული. ორიგინალი გამოცემისგან განსხვავებით უფრო დიიდ მოცულობისაა მისი ამჟამინდელი განსახიერება „Feral House“.

5. „პეკინის კომა“ („Beijing Coma“) – მაი ჯიანი – აკრძალული ჩინეთის მთავრობის მიერ

41R1Csqqr4L._SX332_BO1,204,203,200_

2008 წლის რომანი, რომელიც ჩინეთის მთავრობამ აკრძალა. მაიმ განაცხადა, რომ მან დაწერა წიგნი, რომელიც „ტოტალიტარულ მთავრობას, რომლის კვალიც წაშალეს“ და რომანის სახელიც უკავშირდება ამას. 2009 წელს წიგნი წარდგენილ იქნა ბუკერის პრემიაზე (Man Booker Prize) და არის ერთ-ერთი ნიუ იორკ თაიმსის „2008 წლის 100 ცნობილი წიგნი“-დან

წიგნი შემდეგნაირად გამოიყურება: დეი ვეის პერსონაჟი, იღვიძებს კომიდან. 10 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც თიანმენის მოედანზე (1984 წლის 4 ივნისს) დახვრიტეს. წიგნში დეი ვეის ცხოვრების კადრები ერთმანეთს ცვლის, როგორც ჩანს კომიდან ეს მოქმედებები პაციენტის სიცოცხლეშიც გადმოდის…

6. „ბიბლია“ (The Bible) – აკრძალულია ჩრდილოეთ კორეისა და საუდის არაბეთის მიერ

41phGeFeJAL._SX332_BO1,204,203,200_

7.  „ცენტრალურ სადგურში ჩამოვჯექი და ვტიროდი“ (By Grand Central Station I Sat Down and Wept“ – ელიზაბეტ სმარტი – აკრძალული კანადის მიერ

51owWGxJV5L._SX319_BO1,204,203,200_

პოეტური პროზაული წიგნი პირველად გამოქვეყნდა 1945 წელს და ყოფილი ჟურნალისტის ელიზაბეტ სმარტის პოეტ ჯორჯ ბარკერთან ურთიერთობას ასახავს. ეს არის თანამედროვე პოეტების ვნებიანი, თუმცა ფანატიკური სიყვარულის ამბავი.

8.  “The country girls“ – ედნა ო ‘ბრაიენი – აკრძალული ირლანდიის მიერ

516GuaMi5kL._SX326_BO1,204,203,200_

ეს გოგონები არიან ქეთლინ „ქეით“ ბრედი და ბრიჯიტ „ბაბა“ ბრენანი, მათი ამბავი იწყება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ირლანდიის დასავლეთით მდებარე პატარა სოფელში. ქეითი არის რომანტიკული, ეძებს სიყვარულს. ბაბა კი ორიენტირებულია გადარჩენაზე. ცუდი რწმენა, წარუმატებლობა, ცუდი სექსი და კომპრომისები, ქორწინება და ღალატი არასწორი მიზეზების გამო, ბრძოლა სხვადასხვა გზაზე, ებრძვის მათ ცალკეულ გზებს, რომელიც მოიტანა გოგონებს ეპოქის დიდმა ტალღამ.

 

9. „და ვინჩის კოდი“ („The Da Vinci Code“) – დენ ბრაუნი – აკრძალული ლებანონის მიერ

220px-DaVinciCode

“დავინჩის კოდი” მოგვითხრობს წმინდა გრაალის ლეგენდისა და მარიამ მაგდალილის როლზე ქრისტიანობის ისტორიაში. წიგნის მთავარი გმირი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის რელიგიური სიმნოლიკის პროფესორი რობერტ ლენგდონი ლუვრის მუზეუმის კურატორის, ჟაკ სონიერის მკვლელობის საიდუმლოს ამოხსნას ცდილობს. მსხვერპლის შიშველი ცხედარი ლუვრში ზუსტად იმ პოზაში აღმოაჩინეს, როგორშიც ლეონარდო და ვინჩის ცნობილ ნახატზე ვიტრუვიუსის ადამიანია ასახული.

ვატიკანის პრელატურა, ცნობილი, როგორც „ოპუს დეი“, კათოლიკური სექტაა, რომლის შიგნით უკიდურესი ღვთისმოშიშებაა დამკვიდრებული. ფაქებმა იდოლოგიური დამუშავების. ე.წ. „ტვინის გამორეცხვის“, იძულებისა და „სხეულის მოკვდინების“ საშიში პრაქტიკის შესახებ, ეს სექტა ბოლო დროს პოლიმიკის თემად აქცია. „ოპუს დეიმ“ ახლახანს დაასრულა 47 მილიონ დოლარად ღირებული ეროვნული შტაბ-ბინის მშენებლობა ნიუ-იორკში, ლექსინგტონ ავენიუს 243 ნომერში.

ხელოვნების ნიმუშთა, არქიტექტურულ ნაგებობათა, დოკუმენტებისა და საიდუმლო რიტუალების ყველა აღწერილობა ამ რომანში სინამდვილეს შეესაბამება.

10. “The Devil’s Discus” – რაინე კრუგერი – აკრძალულია ტაილანდის მიერ

41KWPTObFSL._SX321_BO1,204,203,200_

ეს არის გამოძიება მეფე ანანდა მაჰიდოლის სიკვდილისა, რომლეიც დაიბადა და განათლება მიიღო ევროპაში, იყო მემკვიდრე სიამესის გვირგვინისა. ანანდა ტაილანდში დაბრუნდა 1945 წელს, 20 წლის ასაკში რათა შეესრულებინა საკუთარი მოვალეობები სამეფო ტახტის წინაშე, 6 თვის შემდეგ გარდაცვლილი იპოვეს ცეცხლსასროლი იარაღით სასახლეში.

წიგნის ავტორმა კრუგერმა, რომელსაც ტაილანდის სამეფო ოჯახის წევრებთან წვდომა ჰქონდა, განაცხადა, რომ ამანდა, სავარაუდოდ, გარდაიცვალა თვითმკვლელობით. როგორც ჩანს, ახალგაზრდა მეფის სიკვდილი გამოყენებული იყო პოლიტიკური ვენდეტისათვის და სამი უდანაშაული მსხვერპლი შეეწირა კედლის ერთიანობას. კრუგერის წიგნი ცეცხლის ალივით მოედო ტაილანდურ დაწესებულებებს და სასწრაფოდ აკრძალეს ქვეყანაში, რაც დღემდე ასეა.

11.  „გრეის ორმოცდაათი ელფერი“ – ტრილოგია (Fifty Shades Trilogy) – ე.ლ. ჯეიმზი – აკრძალულია მალაიზიის მიერ

51IwedLtK7L._SX352_BO1,204,203,200_

ბრიტანელი მწერალი ქალის ე. ლ. ჯეიმზის (ნამდვილი სახელი და გვარია ერიკა მიჩელი) ეროტიკული რომანი 2011 წელს გამოვიდა. იგი მოგვითხრობს ახალგაზრდა მილიარდელი კრისტიან გრეისა და უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულ ანასტანია სტილის ყოვლის წამლეკავ ვნაბასა და რთულ ურთიერთობებზე, რომელიც დიდ სიყვარულად უნდა იქცეს… რომანი გამოსვლისთანავე ბესტსელერად იქცა აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთში. მსოფლიოს 37 ქვეყანაში 30 მილიონი ეგზემპლარი გაიყიდა. მან გაყიდვის სისწრაფით “ჰარი პოტერისა” და “ბინდის” სერიებსაც გაუსწრო და რეკორდსმენი გახდა, ხოლო 2012 წლის ივნისში ეს იყო პირველი ნაწარმოები, რომლის ელექტრონული ვერსია Amazon Kindle-ისთვის მილიონი ეგზემპლარი გაიყიდა. “გრეის ორმოცდაათი ელფერი” ტრილოგიის პირველი წიგნია, ხოლო შემდეგი გამოცემებია “ორმოცდაათი ელფერით უფრო მუქი” და “თავისუფლების” ორმოცდაათი ელფერი”.

12. „The Man Who Wouldn’t Stand Up“ – აკრძალული ქატარის მიერ

41qDMsTrM5L._SX349_BO1,204,203,200_ამერიკელი მწერლის იაკობ აპელის მიერ 2012 წელს გამოცემული სატირული რომანი. „2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული თავდასხმის შემდეგ, აშშ-ში“, – განმარტავს ავტორი, „ვიცოდი, რომ მსურდა დამეწერა წიგნი იმ მოვლენების საწინააღმდეგოდ, რომელსაც სამი წელი დასჭირდა… თუმცა არ მიფიქრია, რომ შემდეგი რვა წელი გამომცემელის ძიებასი გაივლიდა. ბევრგან მივედი, მაგრამ ამერიკულმა გამოცემებმა გამოავლინეს შიში პოლიტიკური შინაარსის გამო, ზოგმა საიდუმლოდ ზოგმა კიპირდაპირ მთხოვა რომანის „სანიტარიზაცია“. 2012 წელს მან მოიპოვა „დუნდის საერთაშორისო წიგნის პრემია“, ბრიტანეთის ერთ-ერთი ყველაზე მომგებიანი პრიზი გამოუქვეყნებელი რომანისათვის, შემდეგ კი გამოაქვეყნა „Cargo Publishing“- მა.

13.  ლისისტრატე“ (Lysistrata) – არისტოფანე – აკრძალული საბერძნეთის მიერ

51lliSMMYuL._SX319_BO1,204,203,200_

არისტოფანეს კომედია

 

 

 

 

 

 

 

P.S. შემდგომში შემოგთავაზებთ საქართველოში აკრძალულ და ტაბუდადებულ წიგნებს

ავტორი: თამუნა ჭუმბაძე

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

საახალწლო ტრადიციები მსოფლიოს გარშემო

ზუსტად ერთ კვირაში მსოფლიო ყველასათვის საყვარელ შობა-ახალი წლის დღესასწაულს იზეიმებს.

საქართველოში ახალი წელი ტრადიციულად ასე გამოიყურება: სადღესასწაულოდ მორთული სახლი, ნაძვის ხე და ერთად შეკრებილი ოჯახი.  ქართული ტრადიციის თანახმად, ახალი წლის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი მეკვლეს სტუმრობაა  და ამ ტრადიციას ქართველები უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებენ, რადგან სწორედ პირველ სტუმარზეა დამოკიდებული მთელი წლის ავკარგიანობა.

საინტერესოა, როგორ ხვდებიან მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში ახალ წელს და როგორ განსხვავდება ეს წეს-ჩვეულებები ქვეყნების მიხედვით.

christmaas

 

იაპონია

 

Sapporo-Snow-Festival-JNTO_02

 

იაპონიის ქალაქები ახალ წელს ყინულის ულამაზესი სკულპტურებით ივსება. გარდა ამისა, 31 დეკემბერს, შუა ღამისას, მთელ ქვეყანაში 108-ჯერ ისმის ზარის ხმა, რომელიც, იაპონელთა რწმენით, ადამიანის უარყოფით თვისებებს კლავს. იაპონელები მიიჩნევენ, რომ ადამიანს 6 უარყოფითი თვისება აქვს: სიხარბე, ბოროტება, სიბრიყვე, უგუნურობა, შური და დაბალი თვითშეფასების უნარი. თითოეულ ამ თვისებას 18 განშტოება აქვს, რითაც შეგვიძლია ავხსნათ რატომ ისმის ზარის ხმა მაინცდამაინც 108 – ჯერ.

 

ირანი

axali weli

ირანში ახალ წელს 22 მარტს აღნიშნავენ. ყველაზე გავრცელებული ტრადიციის თანახმად, ახალ წელს აუცილებელია ძველი ჭურჭლის დამსხვრევა და მათი ახლებით ჩანაცვლება.

 

ნორვეგია

BROOM

რაოდენ უცნაურადაც არ უნდა ჟღერდეს, ნორვეგიაში ახალი წლის დადგომისას ცოცხებს მალავენ. ამ ტრადიციას საფუძვლად უდევს
ძველი სკანდინავიური წარმოდგენები ბოროტ ძალებსა და ალქაჯებზე, რომლის თანახმადაც ახალი წლის წინა ღამეს ალქაჯები ნორვეგიის სხვადასხვა ქალაქებში თავისუფლად დაძრწოდნენ და ცოცხებს იპარავდნენ, რადგან ლეგენდის მიხედვით ეს მათი გადაადგილების საშუალება იყო.

 

ფილიპინები

CHILE

ჩილეში ახალი წელი ,,ფერადი ნათების ფესტივალს” უკავშირდება. წლის უკანასკნელ შაბათს ქალაქ სან ფერნანდოში აღინიშნება სინათლის ფესტივალი, სადაც უზარმაზარი ფერადი და მანათობელი ფიგურების გამოფენა იმართება.

 

კოლუმბია

colombia

პატარა სანთლების დღე (Día de las Velitas) – ასე უწოდებენ საშობაო სეზონის დასაწყისს კოლუმბიაში. წმინდა მარიამის საპატივსაცემოდ,  კოლუმბიის სხვადასხვა ქალაქები პატარ-პატარა ფანრებითა და სანთლებით რთავენ აივნებსა და ეზოებს.  უკანასკნელი რამდენიმე წლის განმავლობაში, ეს ტრადიცია უფრო მასშტაბური გახდა, მთელ კოლუმბიაში გავრცელდა და შობის განუყოფელ ნაწილად იქცა.

 

 

შოტლანდია

scotland

შოტლანდიაში ახალი წლის დღესასწაულს ,,ჰოგმანი“ ჰქვია. ახალი წლის ღამეს შოტლანდიელები თივით გავსებულ კასრებს ცეცხლს უკიდებენ, რაც სიმბოლურად ძველი წლის გაცილებას ნიშნავს. აღსანიშნავია, რომ ისევე როგორც საქართველოში, შოტლანდიაშიც არსებობს მეკვლეობის ტრადიცია. ადგილობრივთა რწმენით, თუ მეკვლე მუქთმიანი მამაკაცი იქნება, იგი ოჯახის დიდ ბედნიერებას მოუტანს.

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

წიგნის 10 საუკეთესო ყდა

 

ადამიანი ამა თუ იმ საგნის აღქმას გარეგნული ნიშან-თვისებებით იწყებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ  ცნობილი მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც,  კონკრეტული წიგნის არჩევის დროს მკითხველი ყდებს დიდ ყურადღებას არ აქცევს, მცდარია.  სინამდვილეში, წიგნის ყდას ძალიან დიდი დატვირთვა აქვს თუნდაც მარკეტინგული თვალსაზრისით, რადგან ტრადიციულ წიგნის მაღაზიებში, პირველად სწორედ ისინი იქცევენ ჩვენს ყურადღებას.

2015 წელს, ჟურნალ „თაიმსის“ მიერ ჩატარებულ გამოკითხვაში,  დასახელდა ყველა დროის საუკეთესო წიგნის ყდები.  საერთოდ, წიგნის ყდაზე მუშაობისას დიზაინერმა რამდენიმე მთავარი პრინიცპი უნდა გაითვალისწინოს:

  • აუცილებელია წიგნის ყდა არ იყოს ძალიან გადატვირთული.
  • ნამუშევარი შესრულებული უნდა იყოს ჰარმონიულ ფერებში.
  • დიზაინი აზრობრივად აუცილებლად უნდა უკავშირდებოდეს წიგნის ტექსტს.

გთავაზობთ  10 წიგნს, რომელთა ყდის დიზაინიც საუკეთესოდ დასახელდა 2015 წელს.

 

  1. ჯორჯ ორუელი – „1984“

1984

გამომცემლობამ „Penguin Books” 2008 წელს დაბეჭდა ჯორჯ ორუელის წიგნი “1984”, რომლის ყდაც ერთ-ერთ საუკეთესოთა შორისაა მიჩნეული. ყდაზე გამოსახული უზარმაზარი თვალი და ცივი ფერების ერთობლიობა ზუსტად ესადაგება წიგნის შინაარსს.

 

 

2. სილვია პლათი – „ზარხუფი“

bell jar

„ზარხუფის“ 1966 წლის პირველი გამოცემის დიზაინერი შირლი ტაკერი  უდიდესი პროფესიონალი აღმოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ 1966 წლის შემდეგ ეს წიგნი მრავალჯერ დაიბეჭდა სხვადასხვა ქვეყანაში, პირველი გამოცემის ყდა ყოველთვის ლიდერობდა მკითხველებში.

 

 

3. ენტონი ბერჯესი – ,,მექანიკური ფორთოხალი“

clockwork orange

1971 წელს სტენლი კუბრიკმა ,,მექანიკური ფორთოხლის” მიხედვით იმავე სახელწოდების მქონე საკულტო ფილმი გადაიღო. სწორედ ამ წელს გამოვიდა წიგნის ახალი ტირაჟი  დევიდ პელჰამის ყდით, რომელიც გამოსვლისთანავე აღიარეს გრაფიკული დიზაინის კლასიკად.

 

 

4. ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი – ,,დიდი გეტსბი“

gatsby

ეს ყდა 1925 წელს, რომანის დამთავრებამდე შეიქმნა. ცნობილია, რომ ფიცჯერალდმა რომანის დასასრულის წერისას შთაგონების ერთ-ერთ წყაროდ სწორედ ამ ყდას მიიჩნევდა.

 

 

5. მარიო პიუზო – ,,ნათლია“

godfather

ნილ ფუჯიტას შექმნილი წიგნის ყდები დღემდე დიდი პოპულარობით სარგებლობს. 1969 წელს მან მარიო პიუზოს ,,ნათლიას“ ყდა შექმნა, რომელიც იმდენად პოპულარული აღმოჩნდა, რომ 1972 წელს რეჟისორმა ფრენსის ფორდ კოპოლამ ფილმის პოსტერადაც იგივე დიზაინი გამოიყენა.

 

 

6. რეი ბრედბერი – „451° ფარენჰეიტით“

451

451° ფარენჰეიტი –  ტემპერატურა, რომელსაც ქაღალდი ვერ უძლებს.   სახლს, სადაც ერთ წიგნს მაინც ნახავენ, მეხანძრეები მაშინვე ცეცხლს უკიდებენ.

1953 წელს შექმნილი წიგნის ყდა ზუსტად ასახავს იმ ემოციებს, რომელსაც ეს წიგნი მკითხველში იწვევს.

 

 

7. ჰარპერ ლი – „ნუ მოკლავ ჯაფარას“

to kill a mockingbird

შირლი სმიტის დიზაინით შექმნილ წიგნის ყდას ზოგიერთმა მკითხველმა ,,ზედმეტად მინიმალისტური“ უწოდა, თუმცა დროთა განმავლობაში სწორედ ეს ყდა გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ნამუშევარი ლიტერატურის მოყვარულთათვის.

 

 

8. ტოლკინი – „ჰობიტი“

hobbit

საუკეთესო ყდის მქონე წიგნების სიაში ფენტეზის კლასიკა, ტოლკინის „ჰობიტიც“ მოხვდა. ეს ყდა წიგნის პირველ გამოცემას ეკუთვნის და ცნობილია, რომ რამდენიმე წლის წინ იგი აუქციონზე 60 000 ევროდ გაიყიდა.

 

 

9. ვლადიმირ ნაბოკოვი – ,,ლოლიტა“

lolita

„ლოლიტას“ დაახლოებით 150 გამოცემა არსებობს, თუმცა  1962 წელს სტენლი კუბრიკის მიერ გადაღებული ეკრანიზაციისა და წიგნის გამოცემისათვის შექმნილი ეს ყდა ყველაზე დიდი პოპულარობით სარგებლობს.

 

 

10. მარგარეტ ეტვუდი – ,,მხევალის წიგნი“atwood

მას შემდეგ, რაც 1985 წელს მარგარეტ ეტვუდის “მხევლის წიგნი” გამოვიდა, ის მრავალ ენაზე ითარგმნა და მისი დამატებითი ტირაჟებით გამოცემა არ შეწყვეტილა. ჟურნალ “თაიმსის” გამოკითხვის მიხედვით, ეს ყდა ყველაზე პოპულარული აღმოჩნდა.

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

ცნობილი მწერლების საყვარელი წიგნები

წერის სტილის განვითარების უტყუარი ხერხი, მრავალი ლიტერატორის აზრით, არის წიგნების  კითხვა. სწორედ ამიტომაა, რომ დიდი მწერლების აზრი ლიტერატურაზე უდიდეს გავლენას ახდენს ადამიანებზე. დღეს გაგაცნობთ იმ წიგნების სიას, რომლებსაც ცნობილი მწერლები, ჰარუკი მურაკამი, ერნესტ ჰემინგუეი, ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი, სემუელ ბეკეტი, და ჯოან როულინგი გვირჩევენ და რომლებსაც განსაკუთრებული ადგილი უკავიათ ამ მწერლების ცხოვრებაში.

 

murakami

ჯურნალ Times-ის 2015 წლის მონაცემებით ჰარუკი მურაკამი 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანს შორის მოხვდა. იაპონელი მწერალი ამ გავლენას მკითხველთათვის სასიკეთოდ იყენებს და სხვადასხვა ინტერვიუებსა თუ მასზე დაწერილ  სტატიებში ხშირად შეგვხვდება მისი რჩევები ლიტერატურასთან დაკავშირებით. გთავაზობთ რამოდენიმე წიგნს, რომლებსაც ჰარუკი მურაკამი ყველაზე ხშირად სთავაზობს მკითხველებს:

1. ფიოდორ დოსტეოვსკი – ,,ძმები კარამაზოვები”

karamazov

მურაკამიზე განსაკუთრებულ შთაბეჭდილებას ტოვებდა ფიოდორ დოსტოევსკის ნაწარმოებები. იგი წერდა, რომ მწერლის ასაკის მატებასთან ერთად, დოსტოევსკის სიდიეადე უფრო და უფრო იზრდებოდა და ამის დასტური სწორედ ,,ძმები კარამაზოვებია“, რომელიც დოსტოევსკიმ დაახლოებით 50 წლის ასაკში დაწერა.

2. ჯერომ სელინჯერი – ,,კლდის პირზე ჭვავის ყანაში“

salinjer

როგორც თავად ჯერომ სელინჯერი მიიჩნევდა, ამ წიგნის მთავარი ღირსება ,,მთხრობელის ხმაშია“.  მურაკამი ამბობდა, რომ ეს წიგნი მან პირველად 17 წლის ასაკში წაიკითხა და იმდენად ძლიერი შთაბეჭდილება მოახდინა, რომ მაშინვე გადაწყვიტა წიგნი მშობლიურ ენაზე ეთარგმნა.

3. ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი – ,,დიდი გეტსბი“

gatsby

1925 წელს დაწერილი ეს საკულტო ნაწარმოები ჰარუკი მურაკამის საყვარელი წიგნია. ცნობილია, რომ ეს ნაწარმოებიც სწორედ მან თარგმნა იაპონურ ენაზე.

 

 

ერნესტ ჰემინგუეი

hemingway.jpg

ერნესტ ჰემინგუეის აზრით, წიგნზე ერთგული მეგობარი ადამიანისათვის არ არსებობს. 1935 წელს მან გამოქვეყნა იმ წიგნების სია, რომლებსაც იგი ,,უახლოეს მეგობრებად“ მიიჩნევს:

 

 

1. ლევ ტოლსტოი – ,,ანა კარენინა“

annakarenina1

რუსული ლიტერატურის ეს შედევრი,  ერნესტ ჰემინგუეის აზრით, სრულყოფილად აღწერს ადამიანის სულის ყველაზე დაფარულ ნაწილს, რის გამოც ჰემინგუეი ამ რომანს ერთ-ერთ უდიდეს წიგნად მიიჩნევს.

2. ემილი ბრონტე – ,,ქარიშხლიანი უღელტეხილი“

qarisxliani-ureltexili.gif

ეს სულისშემძვრელი ამბავი სიძულვილსა და სიყვარულზე უკვე საუკუნეებია აღიარებულია სიყვარულზე დაწერილ ყველაზე დიდ ნაწარმოებად.

3. ლევ ტოლსტოი – ,,ომი და მშვიდობა“

warandpeace

ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი რომანი სრულყოფილად აღწერს ადამიანის წამიერი სისუსტეებით გამოწვეულ უსაზღვრო გრძნობებს, უეცარ ცვლილებებსა და ტრანსფორმაციებს, რომელიც ადამიანის სულში განუწყვეტლივ მიმდინარეობს. ეს ვრცელი რომანი ერთი ამოსუნთქვით იკითხება და წარუშლელ შთაბეჭდილებას ტოვებს მკითხველზე.

 

ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი

F Scott Fitzgerald

მეოცე საუკუნის ამერიკელი მწერალი ლიტერატურის მოყვარულთათვის ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო პიროვნებაა და მისი საყვარელი წიგნებითაც ბევრი მკითხველი ინტერესდება. გთავაზობთ ფიცჯერალდის საყვარელი წიგნების მოკლე სიას:

 

1. სტენდალი – წითელი და შავი

redand black.jpeg

სტენდალი XIX საუკუნის საფრანგეთში მიმდინარე მოვლენების ფონზე ზუსტად აღწერს ადამიანის შინაგან ბრძოლებს, კეთილისა და ბოროტი ძალების ერთმანეთთან დაპირისპირებას და პერსონაჟების ტრაგიკულ ცხოვრებას.

 

2.ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები

mk-kali-zaglit.jpg

მე-19 საუკუნის მწერალი სამართლიანად ითვლება ერთ-ერთ უდიდეს მოთხრობების მწერლად და როგორც ფიცჯერალდი წერდა, მისი გავლენა მოთხრობის წერის ხელოვნებასა და დრამატურგიაზეა უსაზღვროა.

3. მარსელ პრუსტი – სვანის მხარეს (დაკარგული დროის ძიებაში #1 )

swan's way

მარსელ პრუსტი XX საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან მწერლად ითვლება, რომელსაც ,,ერთი ნაწარმოების ავტორს“ უწოდებენ, რადგან მთლი მისი ლიტერატურული შემოქმედება შეადგენს შვიდი წიგნისგან შემდგარ რომანთა ციკლს, რომელიც ფილოსოფიურ-ფსიქოლოგიურ-იმპრესიონისტულ ტექსტს წარმოადგენს.

 

სემუელ ბეკეტი

beketi

ირლანდიელი პოსტმოდერინისტი მწერალის პირად წერილებში ხშირად შეგხვდებათ  სხვადასხვა ლიტერატურული შედევრების განხილვა. გთავაზობთ იმ წიგნების სიას, რომელსაც ყველაზე ხშირად ვხვდებით ბეკეტის ლიტერატურულ წერილებში:

1. ჯიულ ვერნი – „ 80 დღე დედამიწის გარშემო“.80 days

ბეკეტის აზრით ჯიურ ვერნის  ეს ნაწარმოები ერთ-ერთი ყველაზე სიცოცხლით სავსე ლიტერატურული შედევრია.

2.ვიქტორ ჰიუგო – ,,პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“

375aa136efaf2de13c1f6899f4479191

ბეკეტის წერდა, რომ მეთხუთმეტე საუკუნის პარიზის ცხოვრებაზე დაწერილი ეს წიგნი, სამართლიანად ითვლება სიყვარულსა და სიძულვილზე დაწერილ ერთ-ერთ საუკეთესო რომანად.

 

3. ალბერ კამიუ – ,,უცხო“stranger    ალბერ კამიუს ,,უცხო“ არის წიგნი, რომელმაც შეუძლებელია მკითხველი გულგრილი დატოვოს. საკუთარ თავთან გაუცხოებული, საზოგადოებისგან გარიყული მერსოს ამბავი, რომელიც პირველ პირში შემზარავ მოვლენებს ძალიან ცივად და ლაკონურად მოგვითხრობს, ეგზისტენციალიზმის შედევრად ითვლება და იგი უამრავი ფილოსოფიური თუ ფსიქოლოგიური ნაშრომის მთავარ წყაროს წარმოადგენს.

 

 

 

 

ჯოან როულინგი

rowling

„ჰარი პოტერის“ წიგნების მოყვარულთათვის ეს მწერალი უსაზღვრო შთაგონების წყაროდ იქცა. მის წიგნებს დღემდე უამრავი ადამიანი კითხულობს მსოფლიოს გარშემო. როულინგი წერდა, რომ მასზე ძალიან დიდი გავლენა მოახდინა შემდეგმა წიგნებმა:

 

1.ჯეინ ოსტინი – ,,ემა“

emma

„ემა“ ძლიერი ქალების გრძნობებსა და განცდებზე, სიძულვილსა და სიყვარულზე, ადამიანურ ურთიერთობებზე დაწერილი წიგნია, რომელიც მარადიულ თემებს ეხება, რის გამოც დღემდე არ კარგავს აქტუალურობას.

 

2.უილიამ შექსპირი – ,,მაკბეტი“

makbeti

მეთერთმეტე საუკუნის ინგლისში მიმდინარე მოვლენების ფონზე აღწერილ ისტორიას, რომელიც შექსპირის ლიტერატურულ სიდიადეს ცხადყოფს, ჯოან როულინგი საუკეთესო პიესად მიიჩნევს.

 

3.ვლადიმირ ნაბოკოვი – ,,ლოლიტა“

lolita

ვლადიმირ ნაბოკოვის ეს რომანი ალეგორიებითა და სხვადასხვა სიმბოლოებითაა სავსე, რაც ნაწარმოების უდიდეს ლიტერატურულ ღირებულებაზე მეტყველებს. წართმეული ბავშვობა და მძაფრი მოგონებები მწერლის რეალური ცხოვრების ნაწილია და ჰუმბერტ ჰუმბერტის მიერ პიველ პირში მოთხრობილ ამბები, როულინგის აზრით, ადამიანური გრძნობების აღწერის ერთ-ერთი საუკუთესო ნიმუშია.

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

ათი წიგნი, რომელთა სათაურებიც თარგმნისას შეცვალეს

თარგმნის ხელოვნება, განსაკუთრებით თუ საქმე წიგნის თარგმნას ეხება,  დიდ დაკვირვებას და ყურადღებას მოითხოვს. სწორედ მთარგმნელების წყალობითაა, რომ ლიტერატურა უნივერსალურია და სრულიად სხვადასხვა კულტურის წარმომადგენლებს წიგნების მეშვეობით შეუძლიათ ერთმანეთის შესახებ უამრავი რამ გაიგონ.

ხშირად,  მთარგმნელები გარკვეულ სირთულეებს აწყდებიან წიგნის თარგმნისას.  ხშირია შემთხვევები, როდესაც  ერთი ენიდან მეორე ენაზე სიტყვა-სიტყვით გადათარგმნილი წინადადება შეიძლება კონტექსტიდან ამოვარდნილი ჩანდეს. ასეთ შემთხვევაში, მთარგმნელს უწევს მთლიანად შეცვალოს ესა თუ ის ლიტერატურული პასაჟი. მაგალითად, ცნობილია, რომ ჰარი პოტერის წიგნების ფრანგულ თარგმანში ვოლდემორის სახელი, ტომ მარვოლო რიდლი, შეცვლილია როგორც ტომ ელვის (Elvis) რიდლი, რადგან ზუსტად თარგმნის შემთხვევაში როულინგის ჩაფიქრებული ანაგრამა (I am lord Voldemort) ირღვევა. თუმცა ხანდახან არა მხოლოდ ცალკეული ფრაზებისა და სიტყვების, არამედ წიგნის სათაურის შეცვლაც ხდება საჭირო. მიზეზი სხვადასხვაა: უკეთესი ჟღერადობა, აზრობირივი კავშირი და ა.შ.

გთავაზობთ იმ წიგნების მოკლე სიას, რომელთა სათაური თარგმნისას სრულიად შეიცვალა:

 

  1.გოგონა დრაკონის ტატუთი


dragontattoo

სტიგ ლარსონის მილენიუმის ტრილოგიის პირველი ნაწილის შვედური ორიგინალი გამოცემის სახელწოდებაა „ქალთმოძულე კაცები“, თუმცა ამ წიგნის თარგმანთა უმრავლესობას მსოფლიო იცნობს სახელწოდებით ,,გოგონა დრაკონის ტატუთი.“

 

  2.ბედის ვარსკვლავის ბრალია

faultinoutstars

ჯონ გრინის ბესტსელერის ,, ბედის ვარსკვლავის ბრალიას“ მაკედონიური გამომცემლობის სახელწოდება ჟღერს შემდეგნაირად: ,,სამყარო სურვილების ამსრულებელი ქარხანა არ არის.“ წიგნის შინაარსიდან გამომდინარე, მაკედონიური გამოცემის სათაური უფრო ახლოა წიგნის იდეასთან, თუმცა, ალბათ დამეთანხმებით, რომ ლიტერატურული თვალსაზრისით, ,,ბედის ვარსკვლავის ბრალია“ უფრო მხატვრულად ჟღერს.

 

  3.მრისხანების მტევნები

grapesofwrath

ჯონ სტაინბეკის ცნობილი წიგნის ,,მრისხანების მტევნების” იაპონური თარგმანის სახელწოდება ოფიციალურად არ შეუცვლიათ, თუმცა ნიუ იორკ თაიმსის 1996 წლის გამოცემის მიხედვით, ერთხელ ეს წიგნი იაპონიაში დაიბეჭდა სათაურით ,,მრისხანე მარცვლები“.

 

  4.ხიდი ტერაბითიაში

bridgeto

ქეთრინ პატერსონის ყველასათვის საყვარელი წიგნი ,,ხიდი ტერაბითიაში“ უნგრეთში გამოიცა სახელწოდებით ,,ხიდი საიქიოში“. მისი სხვადასხვა გამოცემები ასევე ცნობილია სათაურებით ,,ხიდი სხვა სამყარომდე“ და ,,მდინარის სახელმწიფო“.  ჯონ გრინის ზემოთხსენებული წიგნის თარგმანის მსგავსად, ქეთრინ პატერსონის წიგნის უნგრული თარგმანიც შინაარსის არც თუ ისე პატარა დეტალზე ამახვილებს ყურადღებას სხვა თარგმანებისგან განსხვავებით.

 

   5.ცხოველების ფერმა

animalfarm

,,ცხოველების ფერმის“ ფრანგული თარგმანის სახელწოდებაა ,,ცხოველები ყველგან“. კრისიკოსთა აზრით, რუსეთის რევოლუციაზე დაწერილი იგავისათვის მსგავსი სახელწოდება ცოტა არ იყოს ბავშვურადაც კი ჟღერს და უპირატესობა ისევ ორიგინალი გამოცემის სათაურს ენიჭება.

Posted in ზოგადი | %(count)s კომენტარი

ამელი ნოტომი – “გრაფ ნევილის დანაშაული”

1496319612_006

წინასწარმეტყველს თქვენთვის რომ ეწინასწარმეტყველებინა, საგვარეული კოშკის გაყიდვასთან დაკავშირებულ გამართულ წვეულებაზე, ერთ-ერთ სტუმარს მოკლავთო, ბედს შეურიგდებოდით და ამას თქვენს „სასიკეთოდ“ გამოიყენებდით (მოკლავდით თქვენთვის საძულველ ადამიანს), თუ ყველაფერს გააკეთებდით იმისათვის რომ ასე არ მომხდარიყო, საამისოდ  სულაც წვეულების გაკეთებაზე რომ გეთქვათ უარი? –  გრაფ ნევილს მეორე ვარიანტე, საერთოდ, არც კი უფიქრია და სტუმრების სიას გადახედა, იქნებ ვინმე მართლაც არის სიკვდილის ღირსიო. უძილო ღამეებისა და დიდი ფორიაქის შემდეგ, გრაფმა გადაწყვეტილება მაინც ვერ მიიღო. სამაგიეროდ, თავისი ჭირვეული ქალიშვილი, რომელსაც თურმე, თავის ასაკთან შეუფერებელი სახელი, სერიოზი (სერიოზული) ჰქვია, ცდილობს მამას გადაწყვეტილების მიღებაში დაეხმაროს  და სთხოვს, რომ თავად იყოს მამამისის მსხვერპლი. საინტერესოა, ამ შემთხვევაშიც რას იზამდით. წარმოიდგინეთ: თქვენთან მოდის თინეიჯერი ქალიშვილი, რომელიც ყველაფრისგან დაღლილი და განადგურებული, სრულიად უემოციო ახალგაზრდაა და გთხოვთ რომ მოკლათ, რადგან მას სიცოცხლე აღარ უნდა. ჩვეულებრივ, გაოცდებით, ამ აზრს უარყოფთ, სულელურსაც უწოდებთ, და ჩათვლით რომ შვილი აუცილებლად ფსიქოლოგთანაა მისაყვანი. საბოლოოდ, ამ უკანასკნელს, ალბათ, განახორციელებთ კიდეც. გრაფ ნელივლსაც, ქალიშვილის ასეთ სერიოზულ განაცხადზე, თავდაპირველად, სწორედ  იგივე რეაქციები ჰქონა, რაც ზემოთ აღვნიშნე, თუმცა  მჭერმეტყველმა სერიოზმა მამა მაინც დაიყოლია, მაგრამ ყველაფერი ამით არ მთავრდება…

„გრაფ ნევილის დანაშაული“ თავისმხრივ, ნამდვილად უნიკალური ტექსტია. 143 გვერდის განმავლობაში, პერსონაჟი ნევილი და მისი ქალიშვილი, სერიოზი, ძალიან საინტერესო და იშვიათ (თანამედროვე ლიტერატურაში): ქმედებებს, წინადადებებს და დიალოგებს გვთავაზობენ. ამ ნაწარმოების მსგავს სიუჟეტს (რომ შესაძლებელია წინასწარმეტყველებას ვერსად გაექცე; მამამ მოკლას შვილი) ხშირად შევხვდებით, ასევე, ანტიკურ ლიტერატურაში. თითქოს, ეს ტექსტი განახლებული ვარიანტია ძველი ტექსტებისა და მასში თავმოყრილია ადამიანისთვის ბევრი შეუფერებელი თუ შესაფერისი, მისაღები თუ მიუღებელი საქციელი; ნაცნობი თუ უცნობი დამოკიდებულებები და ა.შ.

ამელი ნოტომი გთავაზობთ ტექსტს, სადაც მოქმედება 2014 წელში ვითარდება, თუმცა სულაც ვერ გრძნობ იმას რომ ეს ყველაფერი ოცდამეერთე საუკუნეში ხდება.

„ახლა ხომ 2014 წელი იყო?! ვინღა გლოვობდა ასე გულდათუთქვით დაკარგულ არისტოკრატულ ადგილ-მამულს?“

 

ავტორი: სოფო ბანძელაძე

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

“ჰარი პოტერი და დაწყევლილი ბავშვი”

nest-main-tablet

რამოდენიმე  წლის წინ, როდესაც „ჰარი პოტერის“ კითხვა დავიწყე და სხვების მსგავსად ეს ისტორები  ჩემთვისაც გასაოცარი რამ აღმოჩნდა, ნაკლებად თუ წარმოვიდგენდი, რომ ერთ დღესაც ხელში ავიღებდი წიგნს, რომელშიც  ჰარი პოტერის შვილის თავგადასავალი იქნებოდა მოთხრობილი. თუმცა, დღეს ასე მოხდა და  გავიცანი ბიჭი, სახელად ალბუსი (და არა ბიჭი, რომელიც ცოცხალი გადარჩა), რომლის დამოკიდებულებამაც, მამამისის მიმართ, თავდაპირველად, შეიძლება გაგაოცოთ კიდეც. ყველასათვის გასაოცარი და სახელოვანი ჰარი, თავისი შვილისათვის თითქმის არაფერს წარმოადგენს. რაც სრულიად დაშასვებია. „გმირის“ შვილებს საკუთარი თავგადასავლები და ისტორიები სჭირდებათ. ალბუსიც, სწორედ ამას ცდილობს.

იმ შემთხვევაშიც კი როდესაც სხვა პერსონაჟების თავგადასავალს კითხულობ, კონკრეტულად კი ჰარი პოტერისა და დრაკო მალფოის შვილების, მათში მაინც შენთვის საყვარელი და ნაცნობი გმირების პოვნას ცდილობ. რა თქმა უნდა, ეს გმირები პიესაში ძალიან ხშირად გვხვდებიან, თუმცა ახლა უკვე: გაზრდილები, შეცვლილები, სხვა პასუხისმგებლობებითა და განსხვავებული ამბებით. მოკლედ, ეს ის არ არის, რაც ადრე იყო. თუმცა, ცხადია ყველა გმირი ისევ საყვარელი და ახლობელია.

„დაწყევლილი ბავშვი“ შეიძლება ითქვას, მკითხველისთვის  საჩუქარიც კია, რომლის მეშვეობითაც ვიგებთ, თუ როგორები არიან ჩვენთვის ნაცნობი პერსონაჟები წლების შემდეგ. თუმცა განსხვავება ის არის  რომ, თუ ადრე ყველა პერსონაჟი შენს გვერდით გეგულებოდა და  ნათლად ხედავდი მათ, ახლა მხოლოდ შორიდან უცქერ და გიჭირს კარგად წარმოიდგინო, როგორები არიან ისინი.

ალბათ, მათ შორის ვინც “დაწყევლილი ბავშვი” წაიკითხა, რამოდენიმე მაინც ფიქრობს, რომ სჯობდა საერთოდ არ წამეკითხაო და ამის  მიზეზიც აქვთ:

ეს ახალი ისტორია პიესის სახითაა; ყველაფერი ძალიან სწრაფად ხდება; ამბავიც ისეთი გადასარევი არი არის, როგორ ამბებსაც ვართ მიჩვეული; მთავარი გმირებიც ჩვენთვის უცხოები არიან და ა.შ, მაგრამ იმ შემთხვევაში თუ „დაწყევლილ ბავშვს“ წაიკითხავთ, აუცილებლად გაგიჩნდებათ სურვილი კიდევ ერთხელ და უამრავჯერ გადაიკითხოთ „ჰარი პოტერის“ ყველა ნაწილი და ბოლოს, თუ „აზკაბანის ტყვეში“ დროის მდევარმა გაგაოცათ და მისი ხანმოკლე არსებობით დანაკლისი იგრძენით, „დაწყევლილი ბავშვი“ ამ დანაკლისს აუცილებლად აგინაზღაურებთ.

 

ავტორი: სოფო ბანძელაძე

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი

ასტრიდ ლინდგრენი – “ძმები ლომგულები”

7475976

არავინ ვიცით რა ხდება სიკვდილის შემდეგ. ეს არც ლინდგრენმა იცოდა, სწორედ ამიტომ მან  შექმნა პარალელური სამყარო, რომელსაც  „ნანგიალა“ ჰქვია. ამ ჯადოსნურ სამყაროში კი ძმები ლომგულები ცხოვრობენ. ეს არის ადგილი, სადაც ყველაფერი კარგადაა, უფრო სწორად, თითქმის ყველაფერი… “ნანგიალაში” კი  „ალუბლების მხარეა“, რომელიც წესით და რიგით,  ზღაპრული უნდა იყოს და მართლაც ასეა. ავტორი ისე აღწერს „ალუბლების მხარეს“, რომ კითხვისას ზაფხულის გრილი საღამოს  სიოსაც გრძნობ და ყვავილების სასიამოვნო სურნელსაც. მდინარეში, სკორპასთან და ჯონათანთან  ერთადაც ბანაობ; მათთან ერთად მიაჭენებ ცხენს და მათთან ერთად ხარ ბედნიერი, თუმცა ხანდახან „ნანგიალაშიც“ კი არ არის იდეალურად ყველაფერი. ამბიციური თენგილი, იმდენად შეპყრობილი ჰყავს ძალაუფლების მოპოვების დაუცხრომელ სურვილს, რომ მისი წყალობით, ასეთ ლამაზ და ზრაპრულ მხარესაც კი დიდი განსაცდელი ელის…

საბოლოოდ კი, როდესაც „ნანგიალაშიც“ კვდებიან, გარდაცვლილები ახალ, ზღაპრულ და ბევრად უკეთეს ადგილას გადაინცვლებენ, ამ ადგილს კი „ნანგილიმა“ ჰქვია. მართალია, ჩვენ უკვე აღარ ვიცით რა ხდება მაშინ, როდესაც „ნანგილიმაშიც“ მთავრდება სიცოცხლე ( მთავრდება თუ არა საერთოდ), თუმცა ლინდგრენი პესიმისტური განწყობით სულაც არ გვტოვებს, პირიქით, იგი ყოველ ჯერზე უკეთესზე უკეთეს სამყაროს და ცხოვრებას გვთავაზობს, სწორედ ისეთს როგორისკენაც უნდა მიისწრაფვოდეს ადამიანი.

„ოჰ, ნანგილიმა! ჯონათან, ვხედავ, ვხედავ სინათლეს! მე სინათლეს ვხედავ!“

ოსტატურად დაწერილი ეს ტექსტი, რომელიც თითქოს მხოლოდ საბავშვო-სათავგადასავლო ჟანრის ლიტერატურას მიეკუთვნება, ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებზე ამახვილებს ყურადღებას, როგორიცაა: თავისუფლებისათვის ბრძოლა, თავგანწირვა, სიმამაცე, ერთგულება და ის დიდი სიყვარული, რომელიც ძმებ ლომგულებს აკავშირებთ ერთმანეთთან.

ავტორი: სოფო ბანძელაძე

Posted in ზოგადი | დატოვე კომენტარი